అమరావతి : పౌర సమాచార అప్పీల్ల పరిష్కారంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర సమాచార హక్కు చట్టం (RTI) కమిషన్ జాతీయ స్థాయిలో ప్రతిష్టాత్మక గుర్తింపు పొందిందని రాష్ట్ర ప్రధాన సమాచార కమిషనర్ వజ్జా శ్రీనివాసరావు వెల్లడించారు. సోమవారం మంగళగిరిలోని రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్ కార్యాలయంలో సమాచార హక్కు చట్టం వ్యవస్థాపక దినోత్సవ వేడుకలను ఘనంగా నిర్వహించారు. ఈ సందర్భంగా ఆయన మాట్లాడుతూ, సమాచార హక్కు చట్టం సామాన్యుడి చేతిలో ఒక శక్తివంతమైన ఆయుధమని, దేశంలో ఎంతటి ఉన్నత స్థాయి అధికారి పనితీరునైనా తెలుసుకునే అవకాశం ఈ చట్టం కల్పిస్తుందని పేర్కొన్నారు.
రాష్ట్ర సమాచార కమిషన్ సాధించిన కీలక పురోగతి, గణాంకాలు మరియు భవిష్యత్తు ప్రణాళికల వివరాలు క్రింది పట్టికలో ఇవ్వబడ్డాయి:
| అంశం | వివరాలు / గణాంకాలు |
|---|---|
| 2026 నాటి రికార్డు కేసుల పరిష్కారం | జనవరి 2026 నుండి సెప్టెంబర్ నెలాఖరు వరకు 7,034 కేసులు పరిష్కరించి చరిత్ర సృష్టించారు. ప్రస్తుత కమిషనర్లు మొత్తం 10 వేల కేసులు పరిష్కరించారు. |
| గత ఏళ్లలో పరిష్కారాలు | 2024లో 3,252 కేసులు, 2025లో 3,326 కేసులు మాత్రమే పరిష్కారమయ్యాయి. |
| నమోదైన కేసులు | 2024లో 6,635, 2025లో 6,423, మరియు 2026 సెప్టెంబర్ నాటికి 4,894 కేసులు నమోదయ్యాయి. ఈ ఏడాది చివరినాటికి 8 వేల పైచిలుకు కేసులు దాటవచ్చని అంచనా. |
| పాత కేసుల క్లియరెన్స్ | 2013 నుండి 2023 వరకు పెండింగ్‌లో ఉన్న అన్ని కేసులను వచ్చే నెలాఖరు నాటికి పూర్తిగా పరిష్కరించేందుకు చర్యలు తీసుకుంటున్నారు. |
| ఆన్‌లైన్ విచారణల శాతం | ప్రస్తుతం 95% విచారణలు ఆన్‌లైన్ ద్వారానే సాగుతున్నాయి. కేవలం 5% మంది మాత్రమే నేరుగా వస్తున్నారు. |
| కార్యాలయాల తనిఖీలు & నోటీసులు | రాష్ట్రవ్యాప్తంగా 263 కార్యాలయాలను తనిఖీ చేయగా, లోపాలున్న 162 కార్యాలయాల సమాచార అధికారులకు నోటీసులు జారీ చేశారు. |
| చట్టాన్ని దుర్వినియోగం చేసినవారిపై చర్య | స్వార్థ ప్రయోజనాల కోసం చట్టాన్ని వాడుకుంటున్న 9 మందిని బ్లాక్ లిస్ట్‌లో పెట్టారు. |
ముఖ్యాంశాలు మరియు విప్లవాత్మక మార్పులు:
- గ్రామ స్థాయి నుంచే ఆన్‌లైన్ విచారణ: ప్రజలు తమ మొబైల్ ఫోన్ల ద్వారానే సులభంగా ఆన్‌లైన్‌లో దరఖాస్తు చేసుకునే సదుపాయం కల్పించారు. గ్రామ స్థాయి నుండి ఆన్‌లైన్ విచారణలు జరుపుతుండటంతో, దూరప్రాంతాల ప్రజలకు వ్యయప్రయాసలు తగ్గాయి. ఇటీవల శ్రీకాకుళం జిల్లాకు చెందిన ఒక 65 ఏళ్ల వృద్ధురాలు విజయవంతంగా ఆన్‌లైన్ విచారణకు హాజరయ్యారని ప్రధాన కమిషనర్ గుర్తుచేశారు.
- సుప్రీం కోర్టు మరియు ఇతర రాష్ట్రాల ప్రశంసలు: ఏపీ ఆర్టీఐ కమిషన్ అమలు చేస్తున్న ఆన్‌లైన్ విధానాన్ని సుప్రీం కోర్టు సైతం ప్రశంసించింది మరియు దేశంలోని అన్ని రాష్ట్రాలు దీనిని ఆదర్శంగా తీసుకోవాలని సూచించింది. గత నెల 27న తమిళనాడు ఆర్టీఐ కమిషన్ ప్రతినిధి బృందం ఈ విధానాన్ని అధ్యయనం చేయడానికి ఇక్కడికి రావడం విశేషం.
- ప్రత్యేక బెంచ్‌ల ఏర్పాటు: కేసుల వేగవంతమైన పరిష్కారానికి అవసరాన్ని బట్టి ఇద్దరు సభ్యులతో కూడిన బెంచ్‌లు, ముగ్గురు సభ్యులతో కూడిన ఫుల్ బెంచ్‌లను ఏర్పాటు చేస్తున్నారు. ‘మొదట వచ్చిన కేసుకే మొదటి ప్రాధాన్యం’ అనే లక్ష్యంతో పనిచేస్తూనే, అత్యవసరమైన కొత్త దరఖాస్తులను కూడా పరిష్కరిస్తున్నారు.
- జిల్లా స్థాయిల్లో మార్పులు – కొత్త ప్రతిపాదనలు: ప్రస్తుతం జిల్లాల్లో జిల్లా రెవెన్యూ అధికారులు (DRO) ఆర్టీఐ నోడల్ అధికారులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. అయితే, పనితీరును మరింత మెరుగుపరచడానికి ప్రత్యేకంగా ఇద్దరు అధికారులను నియమించాలని కమిషన్ ప్రభుత్వానికి ప్రతిపాదనలు పంపింది.
- శిక్షణ మరియు పారదర్శకత: పి.ఐ.ఓ (PIO)లు, ఏ.పి.ఐ.ఓ (APIO)లకు ప్రతి నెల నిరంతర ప్రక్రియగా శిక్షణా కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నారు. ప్రతి ప్రభుత్వ కార్యాలయం తప్పనిసరిగా 4(1)(బి) నిబంధనలను అమలు చేయాలని, ప్రభుత్వానికి, ప్రజలకు మధ్య అనుసంధానం పెరగాలని స్పష్టం చేశారు.
ఈ వేడుకల్లో సమాచార హక్కు చట్టం కమిషనర్లు చావలి సునీల్, డా. రెహానా బేగం, గాజుల అదెన్న, డా. అల్లారెడ్డి ఉదయ భాస్కర రెడ్డి, శరత్ చంద్ర కల్యాణ్ చక్రవర్తి వట్టికూటి, వంటేరు రవి బాబు, పి.ఎన్. నాయుడు, కమిషన్ కార్యదర్శి సి.హెచ్. పద్మావతి దేవి, ఉప కార్యదర్శి కె. నరసింహా రావు, లా సెక్రటరీ వి. రఘురామ్ మరియు ఇతర ఉన్నతాధికారులు పాల్గొన్నారు.
