న్యూఢిల్లీ: భారత పార్లమెంటరీ చరిత్రలో నేడు ఒక కీలక పరిణామం చోటుచేసుకుంది. చట్టసభల్లో మహిళలకు 33 శాతం రిజర్వేషన్లను తక్షణమే అమలు చేసేందుకు, మరియు నియోజకవర్గాల పునర్విభజన (Delimitation) ప్రక్రియను వేగవంతం చేసేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన 131వ రాజ్యాంగ సవరణ బిల్లు-2026 లోక్సభలో వీగిపోయింది.
శుక్రవారం సాయంత్రం జరిగిన ఓటింగ్లో బిల్లుకు అవసరమైన మూడింట రెండు వంతుల (2/3rd majority) మెజారిటీ లభించకపోవడంతో ఈ పరిస్థితి తలెత్తింది.
ఓటింగ్ వివరాలు:
- బిల్లుకు అనుకూలంగా: 298 ఓట్లు
- బిల్లుకు వ్యతిరేకంగా: 230 ఓట్లు
- ఫలితం: రాజ్యాంగ సవరణకు అవసరమైన కనీసం 360 ఓట్లు (540 మంది సభ్యులలో) సాధించడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైంది.
ముఖ్యాంశాలు:
- ప్రభుత్వ వాదన: మహిళలకు ఇది “కానుక కాదు.. వారి హక్కు” అని ప్రధాని మోదీ పేర్కొన్నారు. నియోజకవర్గాల పునర్విభజనతో అనుసంధానం చేయడం వల్ల ఎవరికీ అన్యాయం జరగదని, సీట్ల సంఖ్య పెరగడం వల్ల మహిళా ప్రాతినిధ్యం పెరుగుతుందని హోం మంత్రి అమిత్ షా భరోసా ఇచ్చారు.
- విపక్షాల అభ్యంతరం: మహిళా రిజర్వేషన్లను మేము స్వాగతిస్తున్నాం కానీ, దీనిని డీలిమిటేషన్ (నియోజకవర్గాల పునర్విభజన) తో ముడిపెట్టడం సరికాదని విపక్ష నేత రాహుల్ గాంధీ మరియు దక్షిణాది పార్టీలు (DMK, YSRCP, BRS) వాదించాయి. జనాభా ప్రాతిపదికన డీలిమిటేషన్ జరిగితే దక్షిణాది రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యం తగ్గే ప్రమాదం ఉందని వారు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
- తదుపరి పరిణామాలు: ఈ బిల్లు వీగిపోవడంతో, దీనికి అనుబంధంగా ఉన్న మరో రెండు బిల్లులను కూడా ప్రభుత్వం ప్రస్తుతానికి పక్కన పెట్టింది.
రాష్ట్రాల స్పందన:
తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి ఎం.కె. స్టాలిన్ ఈ ఫలితంపై స్పందిస్తూ, ఇది “తమిళనాడు మరియు దక్షిణాది రాష్ట్రాల విజయం” అని అభివర్ణించారు. మరోవైపు, కేంద్ర మంత్రి కిరణ్ రిజిజు మాట్లాడుతూ.. చారిత్రాత్మక సంస్కరణను విపక్షాలు అడ్డుకున్నాయని మండిపడ్డారు.
ఈ పరిణామంతో మహిళా రిజర్వేషన్ల అమలు ప్రక్రియ మరోసారి రాజకీయ సందిగ్ధంలో పడింది. సభ నేటికీ వాయిదా పడగా, శనివారం (ఏప్రిల్ 18) తిరిగి సమావేశం కానుంది.